3 10 101 https://dariahbih.unsa.ba/files/original/36256af2cf27dc8420b439e4daa596f8.jpg 03bca74bcd04bd6d1187369545bd7d04 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Arhiv Tuzlanskog kantona Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Školstvo u tuzlanskom kraju... - treći pano Subject The topic of the resource Školstvo Obrazovanje Osmanski period Katoličko stanovništvo Jevrejsko stanovništvo Franjevci Milosrdne sestre Realka Gimnazija Ješiva Osmansko-bosanski riječnik Matematika Arapska sintaksa Description An account of the resource Pano detaljno obrađuje školstvo katoličkog i jevrejskog stanovništva u Bosni i Hercegovini tokom osmanskog perioda. Ističe ključnu ulogu franjevaca u prosvjećivanju katolika, s prvom katoličkom osnovnom školom otvorenom 1823. godine u Gornjoj Tolisi, što je bio i početak svjetovnog osnovnog školstva u BiH. Opisuje se i doprinos Milosrdnih sestara u obrazovanju, te osnivanje škola u Tuzli, Sarajevu, Mostaru, Derventi i drugim mjestima. Također se spominju i srednje škole poput katoličke realke. Školstvo jevrejskog stanovništva bilo je isključivo vjerskog karaktera, slično mektebima, a u Sarajevu je postojala i ješiva, osnovana 1768. godine. Pano je ilustrovan prikazima rijetkih dokumenata: necjelovitim osmansko-bosanskim rječnikom, rukopisom arapske sintakse iz 1748. godine, te knjigom o izučavanju matematike iz 1841. godine. Creator An entity primarily responsible for making the resource Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Društvo arhivskih zaposlenika Tuzlanskog kantona Source A related resource from which the described resource is derived Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti na panou su: Necjelovit osmansko-bosanski riječnik (BIH-ATKT/OZ – 10) Rukopis arapske sintakse iz 1748. (BIH-ATKT/OZ – 9) Knjiga o izučavanju matematike (računa) iz 1841. (BIH-ATKT/OZ – 11 Š) Publisher An entity responsible for making the resource available Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource juli 2018. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource mr.sc. Omer Zulić (autor) Adnan Tinjić (autor) Saneta Adrović (autorica) mr. Jasmin Jajčević (autor) Selma Isić (autorica) Rights Information about rights held in and over the resource Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Relation A related resource Dio je izložbe "Školstvo u tuzlanskom kraju od osmanskog do socijalističkog perioda". Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource Digitalna slika (JPEG) Fizički pano Language A language of the resource Bosanski (tekst panoa) Osmanski turski / Arapski (prikazani dokumenti) Type The nature or genre of the resource izložbeni pano https://dariahbih.unsa.ba/files/original/8038f6150a8d8121165faf83dc6e35d6.jpg 34b19195fadc4a833770119f0b686185 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Arhiv Tuzlanskog kantona Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Školstvo u tuzlanskom kraju... - drugi pano Subject The topic of the resource Školstvo Obrazovanje Osmanski period Tuzla Bosna i Hercegovina Behram-begova medresa Srpsko-pravoslavno učilište Pravoslavno stanovništvo Ilmihal Vjerska nastava Historija obrazovanja Description An account of the resource Ovaj pano nastavlja prikaz školstva u osmanskom periodu. Pruža statističke podatke o broju škola i učenika, navodeći da je tuzlanska ruždija 1869. godine imala 30 učenika, a da je 1874. u Bosni i Hercegovini bilo 863 mekteba i 43 medrese. Pored osnovnih i srednjih škola, spominju se i stručne škole: činovnička, učiteljska, popravilište (sirotište) i pripravna vojna škola. Poseban dio posvećen je školstvu pravoslavnog stanovništva, čije se organizovano obrazovanje javlja u 19. stoljeću, dok se opismenjavanje ranije vršilo po crkvama i manastirima. Navode se podaci o broju hrišćanskih škola 1874. godine i spominje se osnivanje prvih škola u Livnu (1820) i Tuzli. Pano je ilustrovan sa tri historijska prikaza: fotografijom stare zgrade Behram-begove medrese (osnovane 1626.), ilmihalom (udžbenikom za islamsku vjeronauku) iz 1870. godine, i fotografijom učenika Srpsko-pravoslavnog učilišta u Tuzli iz 1873. godine. Creator An entity primarily responsible for making the resource Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Društvo arhivskih zaposlenika Tuzlanskog kantona Source A related resource from which the described resource is derived Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti na panou su: Fotografija stare zgrade Behram-begove medrese (BIH-ATKT/FTG 2) Ilmihal - udžbenik iz 1870. (BIH-ATKT/OZ – 9 Š) Učenici Srpsko-pravoslavnog učilišta u Tuzli 1873. (BIH-ATKT/FTG 2) Publisher An entity responsible for making the resource available Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource juli 2018. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource mr.sc. Omer Zulić (autor) Adnan Tinjić (autor) Saneta Adrović (autorica) mr. Jasmin Jajčević (autor) Selma Isić (autorica) Rights Information about rights held in and over the resource Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Relation A related resource Dio je izložbe "Školstvo u tuzlanskom kraju od osmanskog do socijalističkog perioda". Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource Digitalna slika (JPEG) Fizički pano Language A language of the resource Bosanski (tekst panoa) Osmanski turski / Arapski (prikazani ilmihal) Type The nature or genre of the resource izložbeni pano https://dariahbih.unsa.ba/files/original/d3dfb60d9294cc41bb0cbad79d005f91.jpg 590722d79ab257a6ee6e591ed8e8d1d1 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Arhiv Tuzlanskog kantona Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Školstvo u tuzlanskom kraju... - prvi pano Subject The topic of the resource Školstvo Obrazovanje Osmanski period Bosanski ejalet Tuzla Konfesionalno školstvo Mektebi Medrese Ruždije Berat Description An account of the resource Pano opisuje školski sistem u Bosanskom ejaletu za vrijeme osmanske vladavine, koji je bio zasnovan na konfesionalnoj osnovi. Postojale su muslimanske, pravoslavne, katoličke, a od kraja 16. stoljeća i jevrejske škole. Detaljnije se obrađuje školstvo muslimanskog stanovništva, s podjelom na mektebe (početne škole), medrese (srednje i više škole) i ruždije (svjetovne niže srednje škole uvedene u 19. stoljeću). U mektebima se učilo arapsko pismo i osnove vjere, dok su medrese pružale obrazovanje iz vjerskih i šerijatsko-pravnih nauka. Pano ističe najznačajnije medrese u Bosni, poput Gazi Husrev-begove u Sarajevu i Behram-begove u Tuzli, osnovane 1626. godine. Također se spominju i druge medrese na području Tuzle, Gradačca, Gračanice i Kladnja. Na lijevoj strani panoa prikazan je berat (carska povelja) iz 1796. godine, kojim se gornjotuzlanski muderis (nastavnik) Ahmed, sin Osmana, postavlja u Hadži Omerovu medresu u Gornjoj Tuzli. Creator An entity primarily responsible for making the resource Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Društvo arhivskih zaposlenika Tuzlanskog kantona Source A related resource from which the described resource is derived Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokument na panou je "Berat iz 1796. godine" sa signaturom (BIH-ATKT/OZ - 5B). Publisher An entity responsible for making the resource available Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource juli 2018. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource mr.sc. Omer Zulić (autor) Adnan Tinjić (autor) Saneta Adrović (autorica) mr. Jasmin Jajčević (autor) Selma Isić (autorica) Rights Information about rights held in and over the resource Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Relation A related resource Dio je izložbe "Školstvo u tuzlanskom kraju od osmanskog do socijalističkog perioda". Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource Digitalna slika (JPEG) Fizički pano Language A language of the resource Bosanski (tekst panoa) Osmanski turski (prikazani dokument) Type The nature or genre of the resource izložbeni pano https://dariahbih.unsa.ba/files/original/e9a8866b832973c179b8c5aa06860d5b.jpg 9a2dfac27285f882f07878f5cdfe2902 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Arhiv Tuzlanskog kantona Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Školstvo u tuzlanskom kraju... - uvodni pano Subject The topic of the resource Školstvo Obrazovanje Historija školstva Tuzla Osmanski period Austrougarski period Socijalistički period Arhiv Tuzlanskog kantona Izložbe Description An account of the resource Pano je dio tematske i hronološke izložbe koja prikazuje razvoj obrazovnog sistema na području Tuzle i njene okoline, od osmanskog perioda do savremenog doba. Tekst na panou objašnjava historijski kontinuitet i značaj Tuzle kao obrazovnog centra, prateći evoluciju od konfesionalnog školstva za vrijeme osmanske i austrougarske uprave, do razvoja državnih škola u socijalističkom periodu. Ističe se osnivanje prve medrese u Tuzli 1626. godine kao početak organizovanog obrazovanja. Pano naglašava da je izložba nastala na osnovu bogate arhivske građe—dokumenata, fotografija, razglednica i drugih arhivalija—koju čuva Arhiv Tuzlanskog kantona. Cilj izložbe je da, kroz originalne arhivske dokumente, animira stručnu i širu javnost za dalja istraživanja obrazovnih prilika u tuzlanskom kraju. Izložba ne obuhvata period agresije na Bosnu i Hercegovinu, jer se smatra da taj period zaslužuje posebnu pažnju. Creator An entity primarily responsible for making the resource Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Društvo arhivskih zaposlenika Tuzlanskog kantona Source A related resource from which the described resource is derived JU Arhiv Tuzlanskog kantona Publisher An entity responsible for making the resource available JU Arhiv Tuzlanskog kantona Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1. juli 2018. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource mr.sc. Omer Zulić (autor) Adnan Tinjić (autor) Saneta Adrović (autorica) mr. Jasmin Jajčević (autor) Selma Isić (autorica) Rights Information about rights held in and over the resource Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Relation A related resource Dio je izložbe "Školstvo u tuzlanskom kraju od osmanskog do socijalističkog perioda" Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource Digitalna slika (JPEG) Fizički pano Language A language of the resource Bosanski Type The nature or genre of the resource izložbeni pano https://dariahbih.unsa.ba/files/original/617b359a6226124f33c6d6b0d8cb522a.jpg 297e2bd16f009507f5717b3e82d4a71c Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Zemaljski Muzej Bosne i Hercegovine Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Original Format The type of object, such as painting, sculpture, paper, photo, and additional data Poster Physical Dimensions The actual physical size of the original image 60x60 cm Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Memorijalni čas za Muniba Maglajlića Subject The topic of the resource Doprinos nauci usmene književnosti Creator An entity primarily responsible for making the resource Odjeljenje za etnologiju Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine Publisher An entity responsible for making the resource available Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 20.10.2025. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource JPG Language A language of the resource Bosanski Type The nature or genre of the resource Plakat Description An account of the resource Munib Maglajlić rođen je 24. marta 1945. godine u Banjoj Luci. Osnovno i srednje obrazovanje završio je u rodnom gradu. Studirao je jugoslovensku književnost i maternji jezik na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Doktorsku disertaciju pod naslovom Književnohistorijsko i književnoteorijsko određenje muslimanske narodne balade odbranio je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu 1980. godine. Nakon završetka studija zaposlio se u Institutu za izučavanje jugoslovenskih književnosti u Sarajevu. 1992. godine prešao je na Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu, gdje je, kao redovan profesor, dočekao mirovinu 2010. godine. Od 1998. do 2009. godine bio je predsjednik Upravnog odbora Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine, a u razdoblju između 1994. i 2000. predsjednik Bošnjačke zajednice kulture “Preporod”. Od 2003. do kraja života bio je stalni saradnik Fondacije “Mulla Sadra” u BiH. Umro je 19. oktobra 2015. godine u Sarajevu. Njegov naučno-istraživački rad zasnovan je na književno-historijskim, književno-teorijskim i književno-kritičkim pristupima. Objavio je pet autorskih knjiga, priredio dvadeset i uredio dvanaest knjiga te objavio tri stotine i četrdeset naučnih i stručnih priloga, osvrta, crtica i polemika. Sa područja bibliografije, među najznačajnijim priređivačkim radnjama izdvaja se peta knjiga u ediciji ANUBiH pod naslovom Bibliografija radova o narodnoj književnosti (Sarajevo, 1979). Bio je član redakcije Godišnjaka koji je izdavao Institut za književnost; urednik bibliografske edicije Jahresbibliographie za Bosnu i Hercegovinu, koja je objavljena u Freiburgu i Ljubljani; član uredništva časopisa Rad Kongresa Saveza udruženja folklorista Jugoslavije; saradnik drugog izdanja Enciklopedije Jugoslavije Jugoslovenskog leksikografskog zavoda u Zagrebu, kao i Leksikona pisaca Jugoslavije u izdanju Matice srpske iz Novog Sada; urednik časopisa Radovi Filozofskog fakulteta u Sarajevu te član redakcije edicije Bošnjačka književnost u 100 knjiga, koja izlazi u okviru izdavačke djelatnosti BZK “Preporod”. Na memorijalnom času priređenom povodom desete godišnjice od smrti prof. dr. Muniba Maglajlića 20. 10. 2025. u 10:00 h u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine, u organizaciji Odjeljenja za etnologiju ove institucije, prisutnima su se prigodnim govorima i prezentacijama obratiti njegovi kolege i doktorandi: prof. dr. Rusmir Mahmutćehajić, acc. prof. dr. Marina Katnić-Bakaršić prof. dr. Sead Šemsović, prof. dr. Amira Dervišević, acc. prof. dr. Jasmina Talam, prof. dr. Tamara Karača-Beljak, dr. Nirha Efendić i mr. Ensar Karaman. Source A related resource from which the described resource is derived https://www.facebook.com/share/p/17BDA8PCHq/ https://dariahbih.unsa.ba/files/original/30d5f2aeb0ae30f2604eb98ff53be376.pdf 6697938c24ae916f06483311f948d0b0 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource DARIAH-BiH publikacije i projekti Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Promocija platforme OMEKA Subject The topic of the resource Organizacija digitalnih zbirki, humanističke nauke, umjetnost, OMEKA Description An account of the resource Prezentacija za događaj Proviranje platforme OMEKA koji je održan u sklopu aktivnosti promocije DARIAH.BH mreže, 15. oktobra 2025. godine na Univerzitetu u Sarajevu - Filozofskom fakultetu. Creator An entity primarily responsible for making the resource Nadina Grebović-Lendo Source A related resource from which the described resource is derived Projekat DARIAH-BIH: žene BiH u diskursu digitalnog storytellinga Publisher An entity responsible for making the resource available Univerzitet u Sarajevu Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 15. oktobar 2025. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Univerzitet u Sarajevu, DARIAH-BiH, Ministarstvo civilnih poslova BiH Rights Information about rights held in and over the resource This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Relation A related resource Dio projekta DARIAH-BiH i mreže DARIAH-EU Language A language of the resource Bosnaski jezik Type The nature or genre of the resource Prezentacija Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Bosna i Hercegovina https://dariahbih.unsa.ba/files/original/30cadaa4a018f7ade8f7f86ce918aaed.jpg 3435746961a83fafe4af0c55adfecdf8 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Historijski arhiv Sarajevo Sound A resource primarily intended to be heard. Examples include a music playback file format, an audio compact disc, and recorded speech or sounds. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Šesnaesti pano izložbe "Femme Archival - Ženski glas iz Arhiva" Subject The topic of the resource Izložba, arhivska građa, Vera Šnajder Popović, školovanje, zvanja Description An account of the resource Vera Šnajder (djevojački Popović) bila je prva žena matematičarka u Bosni i Hercegovini i prva žena – dekan jednog fakulteta u Bosni i Hercegovini, ali i u tadašnjoj Jugoslaviji. Vera Šnajder zasigurno zauzima veoma značajno mjesto u bosanskohercegovačkoj naučnoj, ali i društvenoj historiji. Prije svega, tu je njena posebna ljubav i talenat za matematiku - naučnu oblast u kojoj je ostavila trajan pečat u Bosni i Hercegovini, a onda njena životna filozofija, opredjeljenost za napredni humanizam i racionalizam, kao baza za njenu potpunu posvećenost naučnom radu, a onda i pomaganju uspostavljanja naučnih institcija u Bosni i Hercegovini, pomaganju drugim nadarenim matematičarima, koji su kasnije postajali uspješni kadrovi u bosanskim privrednim gigantima kao što su „Energoinvest“, „Zrak“, „Unis“ i drugi. Vera Šnajder predstavlja svijetli primjer obazovane žene, intelektualke koja je postigla ogroman uspjeh kroz svoj trud i zalaganje, u društvenim okolnostima koje nisu bile obećavajuće, naročito u pogledu obrazovanja žena. Vera Šnajder je dokazala i pokazala kako se sve može postići, uz ispravnu motivaciju i iskrenu posvećenost radu. Kao čovjek, Vera Šnajder je ostala upamćena kao izuzetan pedagog, organizator, jako pravedna, beskompromisna i izvrsno obrazovana, govorila je više jezika, iako stroga, bila je omiljena među svojim studentima i saradnicima. Kroz cijeli svoj životni i radni vijek ostala je potpuno dosljedna nauci i humanosti čime je oplemenjivala sve oko sebe. Na panou se vide arhivalije iz fonda: isječci iz novina koji prate njen rad i intelekatualni angažman. Creator An entity primarily responsible for making the resource Autori izložbe: Almira Alibašić i Elma Dervišbegović, Dizajn panoa: Velid Jerlagić Source A related resource from which the described resource is derived JU Historijski arhiv Sarajevo Publisher An entity responsible for making the resource available JU Historijski arhiv Sarajevo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 9.-17. juni 2025. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource JU Historijski arhiv Sarajevo, JU Muzej Sarajeva Rights Information about rights held in and over the resource This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Language A language of the resource Bosanski jezik Type The nature or genre of the resource Izložbeni pano Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Sarajevo, Bosna i Hercegovina, 2025. https://dariahbih.unsa.ba/files/original/9bb2af81bc4a456bb75f9304907a8ce2.jpg 0817e187d477fd3c770f7739b06f96f0 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Historijski arhiv Sarajevo Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Petnaesti pano izložbe "Femme Archival - Ženski glas iz Arhiva" Subject The topic of the resource Izložba, arhivska građa, Vera Šnajder Popović, školovanje, zvanja Description An account of the resource Šnajder dr. Marcel i Šnajder-Popović dr. Vera - Sarajevo, signatura HAS, O-MVŠ-384 Vera Šnajder (djevojački Popović) bila je prva žena matematičarka u Bosni i Hercegovini i prva žena – dekan jednog fakulteta u Bosni i Hercegovini, ali i u tadašnjoj Jugoslaviji. Rođena je 2. februara 1904. godine u Reljevu kod Sarajeva, gdje je njen otac bio na čelu pravoslavne Bogoslovije. Osnovnu školu i gimnaziju završila je u Sarajevu 1922. godine. Studij matematike - Grupa primijenjene matematike, teorijske matematike i eksperimentalne fizike upisala je i završila na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Nakon završetka studija radila je kao profesor u Ženskoj gimnaziji u Sarajevu, da bi krajem 1929. godine, kao perspektivan stručnjak za matematiku, dobila stipendiju francuske vlade i otišla u Pariz na usavršavanje. Tamo je provela jednu školsku godinu, 1929./30. na poznatom Institutu Henry Poincaré gdje je učestvovala u naučnom radu i radila u njihovom laboratoriju. Njena stručnost i iskazana sposobnost preporučile su je i za dalji angažman u Parizu, pa tako nastavlja da radi kao honorarni saradnik u Laboratoriju za hidrodinamiku na Sorboni, gdje je ostala do kraja 1932. godine, kada se ipak vraća u Sarajevo. Upravo tokom svog boravka u Parizu Vera Šnajder je objavila svoj prvi naučni rad, koji je ujedno i prvi naučni rad ikad, iz oblasti matematike objavljen od strane nekog autora iz Bosne i Hercegovine. Rad je objavljen u naučnom časopisu Francuske akademije nauka Comptes Rendus de l'Académie des Sciences. Po povratku u Sarajevo Vera Šnajder se vratila na mjesto profesora Ženske gimnazije gdje je i ostala narednih desetak godina, sve do početka Drugog svjetskog rata. Odmah na početku rata doživjela je strašnu ličnu tragediju kada je izgubila supruga, dr. Marcela Šnjadera koji je inače bio profesor filozofije i matematike, istaknuti intelektualac u to vrijeme. On se odmah na početku rata našao na udaru fašista, ne samo kao ljevičar i intelektualac, nego i kao Jevrej, porijeklom iz Poljske. Nakon što je odveden, Vera nikada nije saznala ništa o njemu, gdje ni kako je ubijen, a nije uspjela da otkrije čak ni njegov grob. Kao njegovoj supruzi i samoj intelektualki i pripadnici naprednih ljevičarskih strujanja, nije joj bilo lako preživljavati u tom periodu. Ostala je sama, sa maloljetnom kćerkom Milicom, oslabljenog zdravlja, no sve to nije je spriječilo da se uključi u aktivan rad za potrebe narodnooslobodilačkog pokreta u Sarajevu, uz nastavak angažmana na poučavanju matematike. Rigidna ustaška vlast prebacila je od decembra 1943. do juna 1944. u gimnaziju u Imotski, a nakon toga u Mostar do jula 1945. godine. Njeno ionako krhko zdravlje i bolest koju je vukla iz mladosti u ovakvim prilikama su se pogoršali, pa je uspjela dobiti dozvolu za liječenje i povratak u Sarajevo. Nakon rata i oslobođenja zemlje Vera Šnjader nastavlja svoj aktivni intelektualni angažman, naročito u oblasti gdje je bila najsposobnija i najjača, a to je prosvjeta i obrazovanje. Već u junu 1945. godine postavljena je za direktoricu Druge ženske gimnazije, da bi u martu naredne godine postala jedan od prvih profesora Više pedagoške škole u Sarajevu. Svoj doprinos daje i u Ministarstvu prosvjete gdje je postavljena na mjesto savjetnika 1947. godine. Međutim, njena prava sposobnost se iskazuje kroz organizaciju Katedre za matematiku koja počinje da djeluje nakon osnivanja Filozofskog fakulteta u Sarajevu 1950. godine, gdje biva postavljena u zvanju vanrednog profesora. To je bio prvi studij matematike u Bosni i Hercegovini i Vera Šnjader posvećeno radi na njegovom razvoju i radu koji je najdirektnije određen upravo njenim djelovanjem. Ova Katedra će 1960. godine prerasti u Odsjek za matematiku na Prirodno-matematičkom fakultetu kojem je Vera Šnjader dala veliki zamah u radu svojom neumornom brigom i zalaganjem za mlade i nadarene studente, ostvaraujući veze za centrima izvan zemlje. Profesorica Vera Šnajder je predavala Diferencijalnu geometriju i Racionalnu mehaniku, a povremeno i Linearnu algebru i Uvod u algebru. 1961. godine izabrana je za šefa Katedre za matematiku na novoosnovanom Prirodno-matematičkom fakultetu, a 28. februara 1963. godine dobiva zvanje redovnog profesora. Važila je za izuzetno dosljednog i stručnim principima odanog stručnjaka, matematičara i nastavnika, te je odavala utisak strogosti, no njen autoritet i pravednost su dolazili do izražaja kada je pomagala nadarenim studentima u dobivanju stipendija Univerziteta, Fakulteta, Energoinvesta i drugih preduzeća u Bosni i Hercegovini. Njena sposobnost iskazana u organizacionim pitanjima i iskustvo koje je stekla na takvim poslovima dovelo je do jednoglasne podrške kolega da bude izabrana u školskoj 1951./52. godini na mjesto dekana Filozofskog fakulteta u Sarajevu. Na taj način postala je prva žena – dekan, ne samo u Bosni i Hercegovini, nego i u tadašnjoj Jugoslaviji. Naravno, Vera Šnajder je u potpunosti opravdala svoje mjesto na toj poziciji, pa je tako 1953./54. i 1957./58 akademske godine birana na mjesto prodekana, a 1958./59. ponovo za dekana. Osim ovih odgovornih pozicija koje je uspješno obnašala, Vera Šnajder bila je aktivna i pomagala domaćoj struci i nauci gdje je god to mogla. Tako je bila dugogodišnji član Univerzitetskog savjeta, član Savjeta za prosvjetu Bosne i Hercegovine, predsjednik Komisije i Savjeta Narodne biblioteke, člana Komisije za davanje zvanja naučni saradnik, predsjednik Komisije za polaganje profesorskih ispita. Bila je jedan od organizatora i predsjednica Društva Jugoslavija – Francuska, kao i predsjednica Društva matematičara, fizičara i astronoma BiH, te je bila glavni organizator IV kongresa matematičara, fizičara i astronoma Jugoslavije koji se održao u Sarajevu 1965. godine. Stručni rad Vere Šnajder u oblasti matematike najviše se odnosio na Riemannovu i Finslerovu geometriju u vezi sa racionalnom mehanikom. Njen rad bio je zapažen i van granica Jugoslavije, čemu su dokaz i priznanja koje je dobila: odlikovanje „Orden rada“ 1955. godine, te „Orden zasluga za narod sa srebrnim znacima“ 1965. godine. Vera Šnajder zasigurno zauzima veoma značajno mjesto u bosanskohercegovačkoj naučnoj, ali i društvenoj historiji. Prije svega, tu je njena posebna ljubav i talenat za matematiku - naučnu oblast u kojoj je ostavila trajan pečat u Bosni i Hercegovini, a onda njena životna filozofija, opredjeljenost za napredni humanizam i racionalizam, kao baza za njenu potpunu posvećenost naučnom radu, a onda i pomaganju uspostavljanja naučnih institcija u Bosni i Hercegovini, pomaganju drugim nadarenim matematičarima, koji su kasnije postajali uspješni kadrovi u bosanskim privrednim gigantima kao što su „Energoinvest“, „Zrak“, „Unis“ i drugi. Vera Šnajder predstavlja svijetli primjer obazovane žene, intelektualke koja je postigla ogroman uspjeh kroz svoj trud i zalaganje, u društvenim okolnostima koje nisu bile obećavajuće, naročito u pogledu obrazovanja žena. Vera Šnajder je dokazala i pokazala kako se sve može postići, uz ispravnu motivaciju i iskrenu posvećenost radu. Kao čovjek, Vera Šnajder je ostala upamćena kao izuzetan pedagog, organizator, jako pravedna, beskompromisna i izvrsno obrazovana, govorila je više jezika, iako stroga, bila je omiljena među svojim studentima i saradnicima. Kroz cijeli svoj životni i radni vijek ostala je potpuno dosljedna nauci i humanosti čime je oplemenjivala sve oko sebe. Vera Šnajder je preminula u Sarajevu 14. februara 1976. godine. Na panou se vide dokumenti iz fonda: njene diplome, izbori u zvanja, izbor za dekana, itd. Creator An entity primarily responsible for making the resource Autori izložbe: Almira Alibašić i Elma Dervišbegović, Dizajn panoa: Velid Jerlagić Source A related resource from which the described resource is derived JU Historijski arhiv Sarajevo Publisher An entity responsible for making the resource available JU Historijski arhiv Sarajevo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 9.-17. juni 2025. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource JU Historijski arhiv Sarajevo, JU Muzej Sarajeva Rights Information about rights held in and over the resource This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Language A language of the resource Bosanski jezik Type The nature or genre of the resource Izložbeni pano Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Sarajevo, Bosna i Hercegovina, 2025. https://dariahbih.unsa.ba/files/original/73d1881ea4e4cb64f95a0aeff588dc0a.jpg 5a415a9eafdc00690c6a499cddfcea4f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Historijski arhiv Sarajevo Still Image A static visual representation. Examples include paintings, drawings, graphic designs, plans and maps. Recommended best practice is to assign the type Text to images of textual materials. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Četrnaesti pano izložbe "Femme Archival - Ženski glas iz Arhiva" Subject The topic of the resource Izložba, arhivska građa, Laura Papo Bohoreta, rukopisi drama Description An account of the resource Laura Papo Bohoreta, Sefardska Jevrejka, bila je prva žena koja je pisala i producirala dramske tekstove u Sarajevu toga vremena. Obrazovana žena za svoje vrijeme, govorila je nekoliko jezika, svirala klavir, Laura Papo bila je čuvar sefardske kulture i tradicije, jer je kroz svoje djelovanje pokušavala da sačuva i popularizira maternji jezik – Judeo-Španski ili Ladino, kako bi se prenio budućim generacijama. Na panou se mogu vidjeti dijelovi njenih rukopisa: Drama Esterka je jedna od nekoliko socijalnih drama koje je Bohoreta napisala, a kroz koje njihovi ženski likovi najbolje ocrtavaju teme karakteristične za stvaralački opus Bohorete, odnosno, njenu percepciju feminizma, kroz koje ispoljavanje ona staje u odbranu ženskih prava na obrazovanje i rad. Uz afirmaciju ženskih prava, tu je naglašen i socijalni momenat, odnosno, prikazujući događaje u drami i likove koji učestvuju, dobijamo sliku društvenih problema toga vremena, kada se efekti svjetske ekonomske krize tridesetih godina 20.og stoljeća snažno osjete i u Bosni. Svi ovi elementi su prikazani kroz specifičan kulturni milje sarajevske sefardske zajednice sa njenim običajima, navikama, manirima, jezikom. Pozorišni komad Esterka izvođen je više puta u Sarajevu, ali i u Beogradu, a izvodila ga je Jevrejska radnička omladinska zajednica „Matatja“ iz Sarajeva; Ožos Mios / Oči moje – Komad iz sefardskog folklora iz Bosne, misli i sjećanja posvećena našim bakama. Ova drama se igrala u Narodnom pozorištu u Sarajevu u oktobru 1931. godine, igrala je diletantska grupa „Matatja“, a oglašeno je u „Jevrejskom glasu“. Djelo se može shvatiti kao tragikomedija, sa zapletima koji su jednostavni i zabavni, ali istovremeno i tragični. Bohoreta je učestvovala u postavci na scenu i ove drame. U tekstu se pojavljuju skice scena s jasnim uputima o organizaciji prostora, predmetima na sceni i postavci likova što namgovori da je Bohoreta ne samo napisala komad, nego učestvovala i u njegovoj scenskoj izvedbi, a ujedno je pratila na klaviru scensko izvođenje romansi u predstavi; Shuegra ni de baro buena – Ritrato social de nuestros dias, Dedicado a Šalom Daniti / Svekrva ne valja ni od ilovače – Društvena slika iz naših dana, posvećeno Šalomu Daniti; La pasensia vale mućo – Estampa de folklor del tiempo turko. En un akto Laura Papo, Tiempo: noće de alhat el 7 abril 1934-10 abril 1934 / Strpljivost vrijedi mnogo, Folklorna slika iz turskog doba u jednom činu. Ovo djelo nema radnje, nego se prikazuje svečano sijelo u kući Judači Amara, jorgandžije na blagdan alhata. Pjeva se blagdanska pjesma. Razgovori, šale, zadirkivanja, pjesme; La mužer Sefardi de Bosna - A la 'Benevolencia' valerosa amiga del progreso, Laura Papo Bohoreta / Sefardska žena iz Bosne – Posvećeno 'La Benevolenciji' vrijednoj prijateljici napretka, Ovo djelo Bohoreta je napisala kao rezultat inspiracije koju je dobila odgovarajući još 1917. godine na uvredljiv članak Jelice Bernadžikovske „Die sudslavische Frau in der Politik“objavljenom u časopisu Bosnischen Post. Svoj odgovor, članak pod naslovom „Die Spanolische Frau in Bosnien“ Bohoreta je napisala također na njemačkom jeziku, da pokaže šta je žena Sefartkinja. Creator An entity primarily responsible for making the resource Autori izložbe: Almira Alibašić i Elma Dervišbegović, Dizajn panoa: Velid Jerlagić Source A related resource from which the described resource is derived JU Historijski arhiv Sarajevo Publisher An entity responsible for making the resource available JU Historijski arhiv Sarajevo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 9.-17. juni 2025. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource JU Historijski arhiv Sarajevo, JU Muzej Sarajeva Rights Information about rights held in and over the resource This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Language A language of the resource Bosanski jezik Type The nature or genre of the resource Izložbeni pano Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Sarajevo, Bosna i Hercegovina, 2025. https://dariahbih.unsa.ba/files/original/9be5a7eb1ad1e91e9bdcae864e820b98.jpg a41bd8ae21019b0ad9b309c50350991d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Historijski arhiv Sarajevo Sound A resource primarily intended to be heard. Examples include a music playback file format, an audio compact disc, and recorded speech or sounds. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Trinaesti pano izložbe "Femme Archival - Ženski glas iz Arhiva" Subject The topic of the resource Izložba, arhivska građa, Laura Papo Bohoreta, dokumenti iz fonda Description An account of the resource Papo Laura Bohoreta – Sarajevo, signatura HAS, O-BP-168 Laura Papo Bohoreta rođena je 1891. godine u Sarajevu kao Luna Levi i kao najstarija kćerka Jude Leona i Ester Levi, otuda i nadimak „Bohoreta“ – najstarija kći. Luna je njeno pravo, sefardsko ime, a Laura je drugo nezvanično ime koje je dobila slijedom ondašnje mode da se jevrejskoj djeci dā i jedno ime iz zapadne kulture. U periodu od 1900. do 1908. Luna sa porodicom živi u Istanbulu, a taj period života je za nju višestruko značajan, jer se tu obrazovala (tamo je završila francusko-jevrejsku školu „Alliance Israeliti“) i učila jezike: francuski, njemački, pomalo turski i engleski. Španjolski (ladino) joj je bio drugi maternji jezik. Po povratku iz Istanbula, zbog loše materijalne situacije u porodici, pokušava pomoći dajući instrukcije iz stranih jezika i o tome izdaje oglase u novinama. Osim obrazovanja u Istanbulu, Bohoreta je u Parizu završila šestomjesečni „Cours de vacances“ nakon čega je dobila diplomu koja joj je omogućavala poučavanje francuskog jezika i književnosti. Njezina porodica, odnosno, njezin otac u Sarajevu je otvorio salon za šešire i cvijeće – „Chic Parisien“ u kojem su radile Laurine sestre Nina, Klara i Blanka. Udajom postaje Laura Papo, supruga Danijela Pape od 1912. godine. Rodila je dva sina, Judu i Bar Kohbu, ali rano gubi muža i uglavnom sama prolazi kroz život. Zbog takvih životnih okolnosti morala se sama izdržavati, te je radila, ali u isto vrijeme i stvarala. Život joj je završio u tužnim i tragičnim okolnostima, jer su joj oba sina odvedena i ubijena u logoru Jasenovac. Sama, bez stvarnih saznanja o sudbini sinova, Laura Papo je svoje posljednje dane života provela u Sarajevu u jednoj bolnici gdje su je skrivale časne sestre. Umrla je 1942. godine. Laura Papo Bohoreta, Sefardska Jevrejka, bila je prva žena koja je pisala i producirala dramske tekstove u Sarajevu toga vremena. Obrazovana žena za svoje vrijeme, govorila je nekoliko jezika, svirala klavir, Laura Papo bila je čuvar sefardske kulture i tradicije, jer je kroz svoje djelovanje pokušavala da sačuva i popularizira maternji jezik – Judeo-Španski ili Ladino, kako bi se prenio budućim generacijama. „Ona zaista opisuje bosanske sefardske tipove i bosanske prilike, ima u njenim djelima i neke naglašene osjećajnosti koja bi se uvjetno rečeno mogla nazvati bosanskom, jer ona nosi neke tragove iz orijentalne epohe, ali su njene poruke mnogo šire i univerzalnije“, navodi za Bohoretino djelo Muhamed Nezirović, u svome prijevodu njenog djela „La mužer sefardí de Bosna - Sefardska žena u Bosni“, koje je najpoznatije, najviše izučavano i jedino njeno djelo prevedeno na bosanski jezik, izdato u Sarajevu, 2005. godine. Pisala je novele, drame, kratke priče, pjesme, prevodila s francuskog, sakupljala sefardske poslovice, romanse, pripovijetke. Čak je prevela i adaptirala neka djela francuskih autora: Jules Verne Djeca kapetana Granta i Emil de Girardina Veselje plaši. Njena možda i najmanje poznata drama je Elvira, a napisala ju je na francuskom i to je jedino njeno djelo koje nije napisano na Judeo-Španskom ili Ladinu (ova drama ne nalazi se u rukopisnoj zaostavštini koja se čuva u Historijskom arhivu Sarajevo). Napisala je nekoliko pripovjedaka, od kojih je sačuvana „Dulse de rosas“ (Slatko od ruža), a svoje pripovijetke objavljivala je u jevrejskim sedmičnicima: „Jevrejskom životu“ i „Jevrejskom glasu“. Pjesnički opus nije veliki, neke od pjesama su: „Violetas“ (Ljubičice), „Huanita“, „Madres“. Pisala je Bohoreta i članke za novine, većinom osvrte na određene pojave iz njene okoline koje su kod nje izazvale negodovanje, pa bi na njih reagovala putem novinskih članaka. Prvi je osvrt iz 1924. godine, na priču Avrama Romana Bukija Dos vizinas in el kortižo-Dvije susjede u dvorištu. U priči jedan od aktera ustvrdi kako škole uništavaju mlade djevojke, jer želeći učiti i obrazovati se, one tako zapostavljaju osnovne ženine dužnosti kao kuhanje, pranje i sl. Jako ju je naljutilo takvo pisanje, te piše i objavljuje članak pod nazivom Madres-Majke u kojem ošto kritikuje takvo prikazivanje žene i smatra ga apsolutno nepovoljnim uticajem na mlade djevojke i žene. Stav koji ona zastupa u ovom članku, a koji će i kasnije biti njena osnovna nit jeste da žene i djevojke treba da se obrazuju, da teže ka tome i da je u tome njihova mogućnost za osamostaljenje i emancipaciju od konzervativnih vrijednosti koje se moraju mijenjati u korak s vremenom. Drugo Bohoretino reagovanje kroz novine desilo se još i ranije. Naime, 1916. godine u štampi se pojavio članak Jelice Belović-Bernadžikovske Južnoslavenska žena u politici gdje se spominje i sefardska žena koju autorica članka karakterizira kao neobrazovanu i odanu patrijarhalnim vrijednostima porodice i zajednice. Bohoreta piše reagovanje na ovaj članak pod nazivom Sefardska žena u Bosni u kojem nastoji prikazati sefardsku ženu, ne samo u svijetlu tradicionalnih vrijednosti, već kao i ženu koja cijeni porodične vrijednosti i ima niz vrlina i mana koje su sve dio generalne slike žene tog vremena. Ova dva teksta, ali i cijeli njen kasniji opus u kojem preovladavaju teme iz svakodnevnog života sefardske porodice i kuće, u kojima žena uvijek zauzima centralno mjesto i sve se odvija pretežno iz ženske perspektive, ovakvi njeni stavovi su uticali da je se nazove i percipira kao jednu od prvih bosanskih feministica, a definitivno kao prvu sefardsku feministicu. Njen feminizam se upravo i sastojao iz shvatanja značaja obrazovanja i emanicpacije žene u okolnostima u kojim je ona živjela, a ne u današnjem smislu te riječi. Najplodnije stvaralačke godine Bohorete bile su 20-te i 30-te godine 20. stoljeća kada aktivno piše, ali i postavlja drame na scenu, pravi kostime, odabire uloge, pa i muzički prati izvođenje vlastitih drama na sceni Narodnog pozorišta u Sarajevu. Njene komade izvodila je Jevrejska radnička omladinska zajednica „Matatja“. Njene najpoznatije drame su: „Esterka – društvena slika iz našeg doba“, „Shuegra ni de baro buena“ (Svekrva ni od blata nije dobra), „Hermandat“, „Avia de ser“, (Nekad bilo-scena iz života sa romansama u jednom činu), „Ožos mios“ (Oči moje). Glavna karakteristika Laurinog opusa je da je čitav napisan na judeo-španjolskom jeziku, ili ladinu, jeziku koji se godinama aktivno ne govori među sarajevskim Sefardima, ali isto tako ni u široj svjetskoj jevrejskoj zajednici. Taj jezik je po mnogo čemu specifičan i u stvari predstavlja pretklasični španski iz XV i početka VI stoljeća kojim se govorilo na Pirinejskom polutokou u momentu kad su tamošnji Jevreji prognani i kada su došli u naše krajeve. Bohoreta je svojim primjerom, svojim djelovanjem i cijelim svojim životom posvjedočila i dokazala da je potrebno i moguće razbiti sve predrasude o ženskoj inferiornosti, a na drugoj strani bila je jako svjesna, a što nije prestajala naglašavati, značaja borbe za vlastitu kulturu, tradiciju i običaje u drugačijoj sredini, potrebu njihovog dosljednog očuvanja i stalnog njegovanja. Na panou se mogu vidjeti: fotografija Laure Papo Bohorete, palakt za njenu predstavu, rukopisi, isječak iz štampe. Creator An entity primarily responsible for making the resource Autori izložbe: Almira Alibašić i Elma Dervišbegović, Dizajn panoa: Velid Jerlagić Source A related resource from which the described resource is derived JU Historijski arhiv Sarajevo Publisher An entity responsible for making the resource available JU Historijski arhiv Sarajevo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 9.-17. juni 2025. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource JU Historijski arhiv Sarajevo, JU Muzej Sarajeva Rights Information about rights held in and over the resource This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) Language A language of the resource Bosanski jezik Type The nature or genre of the resource Izložbeni pano Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Sarajevo, Bosna i Hercegovina, 2025.