Školstvo u tuzlanskom kraju... - šesti pano
Školstvo Obrazovanje Austrougarski period Bosna i Hercegovina Tuzla Pravoslavne škole Katoličke škole Franjevačke škole Učiteljske škole Gimnazije Oskar Potiorek
Pano nastavlja prikaz obrazovnih prilika tokom austrougarske uprave, s fokusom na konfesionalne i državne srednje škole. Opisuje se ukidanje 122 pravoslavne škole 1914. godine po nalogu Oskara Potioreka. Detaljno se obrađuje katolički školski sistem, koji je uključivao franjevačke škole, škole Milosrdnih sestara, te brojne osnovne i srednje škole, poput Privatne učiteljske škole u zavodu sv. Josip u Sarajevu (1884) i Nadbiskupske velike gimnazije u Travniku (1882). U Tuzli su djelovale katoličke osnovne škole i dvije više djevojačke škole. Pored konfesionalnih, austrougarska vlast je osnivala i državne srednje škole, kao što su Državna učiteljska škola (1886) i Velika gimnazija u Sarajevu (1879). Pano je ilustrovan sa dva dokumenta: 1. Dekret Srpsko-pravoslavne crkveno-školske opštine Donja Tuzla iz 1894. godine o izboru Marije Borić za učiteljicu. 2. Dnevnik Narodne osnovne škole Kreka iz 1904. godine, sa evidencijom o časovima rimokatoličke vjeronauke.
Javna ustanova Arhiv Tuzlanskog kantona Društvo arhivskih zaposlenika Tuzlanskog kantona
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Dekret Srpsko-pravoslavne crkveno-školske opštine Donja Tuzla, 12. august 1894. (BIH-ATKT/SPCŠODT) Dnevnik Narodne osnovne škole Kreka, 1904. (BIH-ATKT/NOŠKr)
mr.sc. Omer Zulić (autor) Adnan Tinjić (autor) Saneta Adrović (autorica) mr. Jasmin Jajčević (autor) Selma Isić (autorica)
Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)
Dio je izložbe "Školstvo u tuzlanskom kraju od osmanskog do socijalističkog perioda".
Školstvo u tuzlanskom kraju... - sedmi pano
Školstvo Obrazovanje Austrougarski period Tuzla Velika gimnazija Trgovačka škola Zanatska škola Srpska pravoslavna škola Arhitektura škola Historijske fotografije
Ovaj pano se fokusira na osnivanje i razvoj značajnih obrazovnih institucija u Tuzli tokom austrougarskog perioda. Tekst ističe da je Velika gimnazija u Tuzli osnovana 1899. godine, a prva trgovačka škola 1884. godine. Pano je bogato ilustrovan historijskim fotografijama, razglednicama i dokumentima koji svjedoče o izgledu i radu ovih institucija. Prikazani su: Zajednička fotografija đaka i nastavnika Gimnazije iz školske 1901/1902. godine. Razglednica sa zgradom Gimnazije, sagrađenom 1905. godine. Razglednica sa zgradom Zanatske škole. Razglednica sa motivom Srpske pravoslavne crkve i škole iz 1910. godine. Naslovna strana Godišnjeg izvještaja Velike Gimnazije iz 1907. godine.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Đaci i nastavnici Gimnazije u Tuzli, školska 1901/1902. godina (BIH-ATKT/FTG 2) Zgrada Gimnazije u Tuzli, sagrađena 1905. godine (BIH-ATKT/”AM” Z) Zgrada Zanatske škole u Tuzli (BIH-ATKT/”ZT” Z) Godišnji izvještaj Velike Gimnazije u Tuzli, 1907. godina (BIH-ATKT/DRGT) Razglednica sa motivom Srpske pravoslavne crkve i škole u Tuzli iz 1910. godine (BIH-ATKT/”ZT” Z)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - osmi pano
Školstvo Obrazovanje Austrougarski period Tuzla Arhivska građa Školska administracija Narodna osnovna škola Gimnazija Srpska osnovna škola Raspored sati Ispit zrelosti
Pano prikazuje kolekciju raznovrsnih arhivskih dokumenata koji ilustruju svakodnevni život i administraciju škola u Tuzli i okolini tokom austrougarskog perioda. Sadrži primjere službene korespondencije, planova i evidencija. Prikazani su sljedeći dokumenti: Zapisnik sa sjednice učiteljskog zbora Narodne osnovne škole Kreka u Tuzli iz 1917. godine. Raspored sati za učenike Narodne osnovne škole u Boljaniću iz 1911. godine. Situacioni plan Srpske osnovne škole u Donjoj Tuzli, izrađen na njemačkom jeziku. Molba za polaganje ispita zrelosti, upućena iz Gimnazije u Karlovcu Gimnaziji u Tuzli 1918. godine. Razglednica iz 1912. godine koja prikazuje zgrade tuzlanske Medrese i Gimnazije.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Zapisnik redovne sjednice učiteljskog zbora... (BIH-ATKT/NOŠKr) Raspored sati za učenike... u Boljaniću... (BIH-ATKT/NOŠBo) Situacioni plan... Srpske osnovne škole... (BIH-ATKT/SPCŠODT) Molba za ispit zrelosti... (BIH-ATKT/DRGT) Razglednica iz 1912. godine... (BIH-ATKT/”AM” Z)
Bosanski (opisi na panou) Njemački (situacioni plan)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - deveti pano
Školstvo Obrazovanje Austrougarski period Arhivska građa Školska administracija Boljanići Tuzla Breške Školski odbor Svjedočanstvo Razrednica Statistika
Pano prikazuje raznoliku školsku dokumentaciju koja svjedoči o administrativnim i pedagoškim praksama u austrougarskom periodu. Izloženi su autentični dokumenti koji daju uvid u rad škola u Tuzli i okolnim mjestima. Prikazani su: Zapisnik sa sjednice Školskog odbora u Boljaniću iz 1916. godine. Svjedočanstvo o učiteljskoj sposobnosti iz 1891. godine. Razrednica (Katalog) Njemačke škole u Tuzli za period 1896-1904, na njemačkom jeziku. Statistički pregled školske mladeži za 1912/13. godinu iz Rimokatoličke osnovne škole Breške.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Zapisnik sa sjednice Školskog odbora u Boljaniću, 12. novembra 1916. (BIH-ATKT/NOŠBo) Svjedočanstvo o učiteljskoj sposobnosti iz 1891. (BIH-ATKT/SPCŠODT) Razrednica Njemačke škole u Tuzli, 1896-1904. (BIH-ATKT/NJŠT) Statistički pregled školske mladeži 1912/13. godine, Rimokatolička osnovna škola Breške. (BIH-ATKT/ROŠBre)
Bosanski (opisi i neki dokumenti) Njemački (razrednica)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - deseti pano
Školstvo Obrazovanje Međuratni period Kraljevina Jugoslavija Bosna i Hercegovina Tuzla Nepismenost Visokoškolske institucije Zanatske škole Konfesionalne škole Sibjan mektebi
Pano opisuje izuzetno nepovoljne prilike u sferi školstva u Bosni i Hercegovini između dva svjetska rata. Ističe se visok nivo nepismenosti (preko 80% 1921. godine) i nedostatak visokoškolskih ustanova sve do 1937. godine, kada se osniva Viša islamska šerijatska škola, a 1940. i Poljoprivredni fakultet u Sarajevu. Školsko zakonodavstvo je naslijeđeno iz austrougarskog perioda sve do 1929. U ovom razdoblju rade državne i konfesionalne škole (muslimanske i katoličke). Pravoslavne škole su nakon Prvog svjetskog rata pretvorene u državne. Najbrojnije vjerske škole ostaju sibjan mektebi. Pano je ilustrovan sa dva dokumenta iz tuzlanskih škola: 1.Plan organizacije Više zanatske škole u Tuzli iz 1926. godine. 2. Svjedočanstvo Stručne zanatske škole u Tuzli iz 1929. godine.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Plan organizacije Više zanatske škole u Tuzli od 8. novembra 1926. godine (BIH-ATKT/IŠT) Svjedočanstvo Stručne zanatske škole u Tuzli iz 1929. godine (BIH-ATKT/IŠT)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - jedanaesti pano
Školstvo Obrazovanje Međuratni period Konfesionalne škole Medrese Behram-begova medresa Katoličke škole Jevrejske škole Šegrtske škole Tuzla
Pano detaljno obrađuje stanje konfesionalnih i stručnih škola u Bosni i Hercegovini u međuratnom periodu. Opisuje se svrha Šerijatske gimnazije i rad medresa, s posebnim naglaskom na Behram-begovu medresu u Tuzli koja je, zahvaljujući reformama upravitelja Saliha ef. Sivčevića, napredovala i 1939. preimenovana u Nižu okružnu medresu. Obrađuje se i rad katoličkih osnovnih i srednjih škola, kao i jevrejskih škola koje su do 1928. bile isključivo vjerskog karaktera. Pored konfesionalnih, navodi se postojanje i državnih srednjih škola: učiteljskih, gimnazija, građanskih i stručnih. Pano je ilustrovan sa dva dokumenta: Prijedlog iz 1932. godine da se medresa u Tuzli, zbog potreba tuzlanskog kraja, podigne sa petorazredne na osam godina. Objava o upisu u Večernju šegrtsku školu u Tuzli za školsku 1928/29. godinu.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Prijedlog iz 1932. godine... (BIH-ATKT/BMT) Objava o upisu u Večernju šegrtsku školu za školsku 1928/29 godinu (BIH-ATKT/IŠT)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - dvanaesti pano
Školstvo Obrazovanje Međuratni period Građanske škole Trgovačke škole Gimnazije Zanatske škole Gajretov internat Kraljevina SHS Tuzla
Pano dalje razrađuje obrazovni sistem u međuratnom periodu, s fokusom na različite tipove srednjih škola. Opisuje se konfesionalna struktura učenika, gdje su u učiteljskim i građanskim školama preovladavali učenici pravoslavne i katoličke vjere, dok su u šegrtskim školama najbrojniji bili muslimani. Tekst govori o nezadovoljstvu nastavnim programima, što je u Tuzli 1927. dovelo do otvaranja Dvorazredne trgovačke škole. Daje se pregled razvoja i broja gimnazija, građanskih, trgovačkih i raznih stručnih škola (ženske stručne, zanatske i šegrtske) na području Bosne i Hercegovine. Pano je ilustrovan sa tri arhivska dokumenta: Izvještaj Ženske građanske škole „Kćeri Božje ljubavi“ za školsku 1934/35. godinu. Fotografija pitomaca Gajretovog internata u Tuzli iz 1938. godine. Izvještaj o prevođenju đaka iz jedne osnovne škole u drugu iz 1939. godine.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Izvještaj Ženske građanske škole „Kćeri Božje ljubavi“ za školsku 1934/35. godinu. Pitomci Gajretovog internata u Tuzli 1938. godine (BIH-ATKT/FTG 2) Izvještaj o prevođenju đaka iz jedne osnovne škole u drugu, 1939. godina (BIH-ATKT/NOŠKr)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - trinaesti pano
Školstvo Obrazovanje Međuratni period Stručne škole Zanatske škole Šegrtske škole Škole nacionalnih manjina Behram-begova medresa Gimnazija Tuzla
Pano se bavi stručnim školama i školama nacionalnih manjina u međuratnom periodu. Opisuje se cilj stručnih škola – osposobljavanje radnika, poslovođa i samostalnih obrtnika. Navodi se osnivanje muških i ženskih zanatskih škola, kao i šegrtskih (večernjih) škola u Tuzli i drugim gradovima. Poseban dio posvećen je školama nacionalnih manjina (njemačkim, mađarskim, italijanskim) koje su postojale nakon Prvog svjetskog rata. Objašnjava se proces njihovog postepenog pretvaranja u narodne, a zatim i u državne osnovne škole. Pano je ilustrovan sa tri dokumenta: Dopis o dozvoli učiteljica za udaju, s obzirom na njihov društveni položaj. Svjedočanstvo o završnom ispitu Behram-begove medrese u Tuzli, izdato 1939. godine. Poziv na akademiju koju je priredila Tuzlanska gimnazija.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Dopis o dozvoli učiteljica za udaju prema društvenom položaju (BIH-ATKT/NOŠKr) Svjedočanstvo o završnom ispitu Behram-begove medrese u Tuzli izdato 14. juna 1939. godine (BIH-ATKT/BMT) Poziv na Akademiju Gimnazije u Tuzli
Bosanski (tekst panoa i dokumenti) Arapski (dio svjedočanstva)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - četrnaesti pano
Školstvo Obrazovanje Međuratni period Arhivska građa Školska administracija Raspored časova Statistika učenika Gimnazija Zanatska škola Tuzla
Pano je posvećen prikazu administrativnih i organizacionih aspekata školstva u Tuzli i okolini između dva svjetska rata, kroz tri autentična dokumenta: Podaci o polasku djece u školu u tuzlanskom srezu: Službeni dopis sa tabelarnim pregledom broja upisane djece i djece koja pohađaju nastavu za mjesec februar 1939. godine. Odobrenje za privatnu poduku: Službeni dokument iz 1933. kojim se profesorici Realne gimnazije u Tuzli, Zlati Vučkovački, odobrava da privatno podučava učenika Borislava Trifkovića. Raspored časova: Detaljan raspored časova Državne muške zanatske škole u Tuzli za sedmicu od 7. do 12. septembra 1937. godine, koji prikazuje predmete i satnicu za četiri razreda.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Podaci o polasku djece u školu u tuzlanskom srezu za mjesec februar 1939. godine (BIH-ATKT/NOŠKr) Odobrenje za profesoricu Realne gimnazije Tuzla... 1933. godina (BIH-ATKT/DRGT) Raspored časova Državne muške zanatske škole u Tuzli iz septembra 1937. godine (BIH-ATKT/IŠT)
Školstvo u tuzlanskom kraju... - petnaesti pano
Školstvo Obrazovanje Drugi svjetski rat Nezavisna Država Hrvatska (NDH) Antifašistička borba Partizanski pokret Gimnazija Svjedodžba zrelosti Tuzla
Pano opisuje stanje u školstvu na području Bosne i Hercegovine tokom Drugog svjetskog rata. Uspostavom Nezavisne Države Hrvatske, školski sistem je zadržao konture iz Kraljevine Jugoslavije, ali uz velike ideološke promjene s ciljem "državnog odgoja hrvatske mladeži". Uvedeni su novi nastavni planovi, udžbenici, obavezan pozdrav "Za dom spremni" i učešće u Ustaškoj mladeži. Nastava se odvijala neredovno i ovisila je o vojnim prilikama. S druge strane, Komunistička partija je u partizanskim jedinicama razvijala prosvjetni rad, uglavnom usmjeren na opismenjavanje, naročito na oslobođenim teritorijama. Pano je ilustrovan sa dva dokumenta iz Državne realne gimnazije u Tuzli: Svjedodžba zrelosti izdata 13. juna 1941. godine. Izvještaj o obavljenom ispitu zrelosti za školsku 1942/1943. godinu.
Arhivski fondovi i zbirke Javne ustanove Arhiv Tuzlanskog kantona. Specifični dokumenti prikazani na panou su: Svjedočanstvo Dominik Romana o završenom osmom razredu u Državnoj realnoj gimnaziji u Tuzli..., 13. juni 1941. (BIH-ATKT/DRGT) Izvještaj o obavljenom ispitu zrelosti u Državnoj realnoj gimnaziji u Tuzli školske 1942/1943. godine (BIH-ATKT/NDHZ-OPNKT VŽUS)